آزمایش جعبه L

 مقدمه آزمایش:

این آزمایش بر اساس یک طرح ژاپنی برای بتن زیر آب ( ترمی ) بنا نهاده شده است و توسط Petersson مورد استفاده قرار گرفته و تشریح شده است.

این آزمایش روانی بتن را مورد ارزیابی قرار می دهد و همچنین تا حدی قابلیت انسداد بتن را در برابر میلگردها نشان می دهد.

وسیله مورد نظر شامل یک جعبه با مقطع مستطیل و به شکل یک L میباشد و دارای یک بخش افقی و یک قسمت قائم است که توسط یک دریچه متحرک از یکدیگر جدا شده اند.

در جلوی دریچه میلگردهایی بصورت قائم قرار دارد که پس از باز شدن دریچه بتن بخش قائم می تواند از دریچه و میلگردها عبور کرده و به بخش افقی وارد شود.

با توقف جریان، ارتفاع بتن در انتهای بخش افقی و بتن باقیمانده بخش قائم بدست می‌آید و از تقسیم این دو برهم، شیب بتن در حالت سکون را نشان می دهد و قابلیت عبور از میله ها را به نمایش میگذارد .

بخش افقی میتواند در فواصل ۲۰۰ و ۴۰۰ میلیمتری دریچه علامت گذاری شود و زمانهای رسیدن بتن به این نقاط اندازه گیری گردد . این زمانها بعنوان زمان T40,T20 شناخته می شود و مشخصه ای برای قابلیت پر کردن (روانی) است .

قطر میلگردها و فاصله آنها می تواند با آنچه در شکل آمده است متفاوت باشد و طبق شرایط واقعی پروژه تغییر یابد . معمولاً سه برابر حداکثر اندازه سنگدانه میتواند فاصله مناسب تلقی شود با این حال برای مشخص کردن قابلیت عبور بتن میتوان فواصل دیگری ( کمتر یا بیشتر ) را مد نظر قرار داد.

آزمایش جعبه L

وسایل آزمایش :

دستگاه جعبه L که با ماده محکم و غیر جاذب ساخته شده است. بهتر است طلقی و از جنس Perspex , plaxiglass  باشد تا درون آن دیده شود. ماله یا کمچه ، سرتاس ، کرونومتر ، خط کش

نحوه انجام آزمایش :

حدود ۱۴ لیتر بتن مورد نیاز را که طبق استاندارد نمونه گیری شده است باید مورد استفاده قرار داد. ابتدا وسیله را روی سطح محکم و تراز (افقی) قرار دهید. مطمئن شوید که دریچه کشویی به خوبی کار میکند و براحتی بالا و پائین می رود و دریچه را ببندید.

داخل قسمت قائم را آب بریزید و دریچه را باز کنید تا آب خارج شود و بخش افقی نیز مرطوب گردد. بهرحال آب را از دستگاه خارج کنید. دریچه را بسته و بخش قائم را با بتن پر کنید. اجازه دهید به مدت یک دقیقه بتن در این قسمت باقی بماند.

سپس دریچه را باز کنید تا بتن به بخش افقی وارد شود. همزمان باید کرونومتر را بکار اندازیم و زمان رسیدن بتن به علامت ۲۰۰ و ۴۰۰ میلیمتری اندازه گیری نمایم.

وقتی بتن از حرکت باز ماند ارتفاع H,H1   ( در ابتدا و انتهای بتن ) را اندازه‌گیری نمائید . نسبت H2/H1 را محاسبه کنید، این نسبت را ضریب انسداد یا نسبت بلوکه شدن می نامند. تمام آزمایش باید ظرف ۵ دقیقه انجام شود.

تفسیر و ارزیابی نتایج آزمایش :

اگر بتن همچون آب جریان یابد ۱ =H2/H1 می گردد. هر چه بتن نتواند بخوبی جریان یابد و از میلگردها رد شود نسبت مزبور از ۱ کمتر می شود و از یک فاصله می گیرد.

گروه تحقیقات EU حداقل نسبت انسداد را ۸/۰ پیشنهاد داده‌ است این نسبت مشخصه ای برای سهولت جریان را نشان می دهد اما بطور کلی توافقی در مورد مقدار این نسبت وجود ندارد.

درصورتیکه سنگدانه های درشت انسداد آشکاری را در پشت میلگردها بوجود آورد می توان آنرا از طریق مشاهده مشخص نمود .

آزمایش جعبه L بصورت گسترده‌ای میتواند در آزمایشگاه مورد استفاده قرار گیرد و شاید بتوان در کارگاه نیز از آن بهره گرفت نتیجه آزمایش قابلیت پر کردن و عبور را نشان می دهد و مورد ارزیابی قرار می گیرد.

همچنین فقدان پایداری جدی (جداشدگی) را میتوان با چشم مشاهده نمود. درصورتیکه جعبه از نوع طلقی و قابل مشاهده نباشد باید آنرا برید و داخل آنرا دید.

متاسفانه فعلاً در مورد جنس، ابعاد و میلگردهای دستگاه توافقی وجود ندارد. بنابراین مقایسه نتایج موجود در تحقیقات، مشکل بنظر میرسد. روشن نیست که اثر جداره دستگاه بر روانی بتن چگونه است.

اما قطر و فاصله میلگردها تا حدی باید مشابه وضعیت معمول در کارگاه باشد. برای آزمایش دو نفر آزمایشگر (بویژه برای اندازه گیری زمان) لازم است. خطا تا حدی در این آزمایش از جانب آزمایشگر غیر قابل اجتناب است.